Kalendarz Zdrowego Żywienia i Stylu Życia Profesora Jarosza

Czerwiec 2026

• 

  

  1
  

  

  

  1 czerwca - imieniny obchodzą: Jakub, Konrad, Magdalena

  Międzynarodowy Dzień Dziecka – Chrońmy dzieci przed otyłością!

  Polska należy do liderów otyłości wśród dzieci na świecie. Na nadwagę lub otyłość choruje prawie co trzecie dziecko. Dzieciom tym fundujemy chore dzieciństwo i jeszcze „gorzej chorą” dorosłość (z cukrzycą, nadciśnieniem, nowotworami złośliwymi, udarami, zawałami, depresją). A przecież mamy dowody na to jak zapobiegać i jak odwrócić początki nadwagi u dzieci.

  Czy naprawdę nie możemy nic zrobić!?

  Warto sobie uświadomić, że jeśli w tym dniu pomyślimy o tej chorobie (na którą skazujemy tak dużo dzieci) i zaczniemy działać, to będzie dla nich najpiękniejszy i najbardziej wartościowy prezent, jaki im podarujemy.

  Najważniejsze zachowania zdrowotne i stylu życia chroniące dzieci przed otyłością:

  1. W ciąży – odżywiaj się zdrowo, utrzymuj zalecaną masę ciała i ruszaj się – w ten sposób programujemy dobre geny dziecka i trudniej będzie mu stać się otyłym;
  2. Niemowlęctwo – karm dziecko piersią co najmniej do 6 miesiąca życia (lepiej nawet do 1 roku) i nie wprowadzaj w tym okresie napojów słodzonych, cukru, soli (to są czynniki ryzyka otyłości!)
  3. Dzieciństwo

  – posiłki powinny być spożywane regularnie co 3–4 godziny;

  – warzywa i owoce powinny być spożywane kilka razy dziennie, do głównych posiłków i przekąsek (więcej warzyw niż owoców);

  – produkty zbożowe pełnoziarniste powinny być składnikiem większości posiłków;

  – źródłem białka powinno być chude mięso, ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych;

  – zapewnij dziecku co najmniej 6 szklanek wody dziennie (do posiłku i między posiłkami) – mogą być kompoty, herbatki owocowe  (nie napoje słodzone!);

  – nie nagradzaj dzieci słodyczami;

  – nie dosalaj potraw i nie kupuj słonych przekąsek i produktów typu fast food;

  – deserami niech będą owoce i orzechy;

  – zaplanuj u dziecka codzienną 1-godzinną aktywność fizyczną;

  – ogranicz dziecku korzystanie z komputera i oglądanie telewizji do 2 godzin dziennie;

  – zadbaj, żeby dziecko nie chodziło późno spać i wysypiało się;

  Przeczytaj także: Mamo podaruj mi zdrowie, Żywienie kobiet w ciąży

• 

  

  2
  

  

  

  2 czerwca - imieniny obchodzą: Marianna, Erazm, Piotr

  Czy błonnik można przedawkować?

  Błonnik (włókno pokarmowe) będący pozostałością komórek roślinnych, oporną na działanie enzymów trawiennych, ma bardzo ważne znaczenie dla naszego zdrowia. Reguluje on pracę przewodu pokarmowego, zapobiega zaparciom, zmniejsza stężenie cholesterolu i glukozy we krwi, pomaga utrzymać prawidłową masę ciała. Poza tym sprzyja rozwojowi prawidłowej mikroflory jelitowej, zmniejsza ryzyko choroby uchyłkowej i raka jelita grubego.

  Nie dziwi fakt, że jest zalecany w żywieniu przez lekarzy, dietetyków oraz wiele europejskich i światowych Towarzystw Naukowych. Znajduje się on w dużych ilościach w warzywach, owocach, orzechach i produktach zbożowych pełnoziarnistych.

  Zaleca się, aby spożywać więcej niż 25 g błonnika na dobę. Rekomenduje się także, żeby na każde spożywane 1000 kcal przypadało 14 g błonnika. Wiele osób spożywa go stanowczo za mało, to jest 2–3 krotnie mniej od zalecanej ilości, lecz także jest już duża ilość osób (zarówno zdrowych, jak i chorych), które spożywają go w bardzo dużych ilościach. Umożliwia to duża gama różnych suplementów zawierających błonnik na rynku. Dlatego też powinniśmy uświadomić sobie, że nadmiar błonnika może mieć również negatywny wpływ na nasze zdrowie.

  Zbyt duże ilości błonnika hamują wchłanianie tłuszczów, a co za tym idzie zmniejszają wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach tj. A, D, E, K z przewodu pokarmowego. Mogą także zmniejszyć przyswajalność składników mineralnych.

  Nie ma jeszcze dostatecznej wiedzy, aby móc ustalić wartości najwyższego dopuszczalnego dziennego spożycia błonnika. Ale w oparciu o już istniejące wyniki badań naukowych bądźmy rozważni w spożywaniu, poza naturalnymi produktami roślinnymi, dużych ilości otrąb i suplementów błonnika. A na pewno nie powinniśmy podawać ich dzieciom i osobom niedożywionym!

• 

  

  3
  

  

  

  3 czerwca - imieniny obchodzą: Leszek, Tamara, Wawrzyniec

  Jak zdrowo siedzieć?

  Siedzący tryb życia stał się w ostatnich dziesięcioleciach jedną z głównych przyczyn najbardziej powszechnych chorób jak otyłość, cukrzyca typu 2, choroby układu sercowo-naczyniowego (udar, zawał, nadciśnienie), nowotwory złośliwe, osteoporoza oraz jest odpowiedzialny za miliony przedwczesnych zgonów (tj. przed 70 r. życia). Można wręcz mówić o tym zjawisku, jak o jednej z największych pandemii na świecie.

  Warto więc zapoznać się z bardzo ważnymi zaleceniami, które mogą istotnie zmniejszyć skutki długiego siedzenia w ciągu dnia. A siedzimy w autobusie, samochodzie, w miejscu pracy i w domu (często przed telewizorem).

  Po pierwsze, powinniśmy starać się, żeby nie siedzieć łącznie dziennie więcej niż 3 godziny. Ważne jest, żebyśmy siedząc, jak najczęściej ruszali się zmieniając pozycję siedzenia. Co najmniej co 20–30 min powinniśmy wstać na 1–2 min, pochodzić i rozciągnąć się. W ten sposób pobudzamy układ sercowo-naczyniowy oraz również zmniejszamy przeciążenia stawów i mięśni.

  Byłoby dobrze, żeby w miejscu pracy i w domu były odpowiednie biurko z podwyższanym blatem i różne krzesła oraz tzw. rower biurowy dzięki, któremu moglibyśmy spalić ok. 200–500 kcal dziennie.

  Jeszcze kilka uwag o samym siedzeniu przed komputerem, które pozwolą nam uniknąć lub zmniejszyć problemy ortopedyczne. Górna krawędź ekranu powinna być na wysokości wzroku (żeby nie podnosić ani nie schylać głowy). Natomiast kąt kolanowo-udowy powinien wynosić od 90 do 110 stopni.

  Pamiętajmy, od tego ile siedzimy i jak siedzimy zależy, w dużym stopniu, nasze zdrowie.

• 

  

  4
  

  

  

  4 czerwca - imieniny obchodzą: Karol, Franciszek

  Boże Ciało - Chroń dziecko przed zaparciami na całe życie

  U starszych dzieci, powyżej 1 roku życia, tylko niewielki procent zaparć związany jest z chorobą lub wrodzonymi zaburzeniami jak choroba Hirschsprunga (w której występuje brak zwojów nerwowych w jelicie grubym) czy też niedoczynność tarczycy.

  95% zaparć wynika ze złego żywienia i stylu życia.

  Dużo dzieci wypróżnia się za rzadko, musi nadmiernie napinać brzuch (tłocznia brzuszna) przy defekacji, ma uczucie niepełnego wypróżnienia oraz oddaje twardy, zbity stolec. Najważniejszą sprawą jest jak najwcześniej to zauważyć i zainterweniować, ponieważ „trudne”, bolesne oddawanie stolca powoduje, że dziecko unika załatwiania się. Powoduje to efekt błędnego koła – dziecko nie wypróżnia się, bo sprawia mu to cierpienie, a jeśli defekacja powoduje cierpienie to dziecko jej unika.

  Do najczęstszych błędów otoczenia prowadzących do zaparć u dzieci należą:

  1. Za wczesne uczenie dziecka załatwiania się do nocnika;
  2. Narażanie na sytuacje stresujące związane z rozpoczęciem opieki w żłobku oraz rozpoczęciem chodzenia do przedszkola, szkoły;
  3. Za małe spożycie płynów i błonnika (warzywa, owoce, produkty zbożowe pełnoziarniste);
  4. Brudne toalety w szkole i/lub brak papieru toaletowego i ręcznika (dziecko wstrzymuje wypróżnienie aż do powrotu do domu);
  5. Wielogodzinne przesiadywanie ze smartfonem lub komputerem;
  6. Duże napięcia i problemy rodzinne;

  Gdy dziecko wstrzymuje wypróżnienie to masy kałowe rozciągają odbytnicę, co powoduje popuszczanie stolca i brudzenie bielizny oraz oddawanie dużej ilości gazów. Doprowadza to w końcu do zaburzeń regulacji nerwowej odbytnicy skutkującej brakiem parcia na stolec. To rodzi dalsze konsekwencje: wzdęcia brzucha, bóle brzucha oraz gorsze łaknienie.

  Dzieci zaczynają wstrzymywać defekację tak długo jak tylko jest to możliwe. A problem sam nie minie, jak myśli wielu rodziców. Trzeba działać jak najszybciej i zgłosić się do lekarza. Tylko wczesna interwencja zapobiegnie utrwaleniu się zaparć stolca i uchroni dziecko przed związanymi z nim cierpieniami, nie tylko teraz, ale również w życiu dorosłym.

  Kilkutygodniowe opóźnienie leczenia wydłuża okres niezbędny do wyleczenia czasami o 5–10 lat. Dlatego bądźmy czujni. Obserwujmy nasze maluchy i jak tylko zauważymy jakiś problem z wypróżnianiem, szybko udajmy się z dzieckiem do lekarza.

  I pamiętajmy, że czasami pierwszymi objawami problemów z wypróżnianiem są u dzieci nagłe przerywanie zabawy i zastyganie w bezruchu lub kucanie, przysiadanie na piętach, krzyżowanie lub usztywnianie nóg, napinanie mięśni i wspinanie się na palce.

  Warto pamiętać – problem z wypróżnianiem u dziecka jest szybko wyleczalny tylko wtedy, gdy jest wcześnie rozpoznany i leczony. W przeciwnym razie skazujemy dziecko na lata, a czasami na zawsze na kłopoty z oddawaniem stolca.

• 

  

  5
  

  

  

  5 czerwca - imieniny obchodzą: Bonifacy, Waleria, Igor

  Światowy Dzień Środowiska – Zdrowe środowisko źródłem naszego zdrowia

  Zagrożenia dla środowiska płyną z różnych typów działalności ludzkiej.

  W ciągu ostatnich 10 tys. lat nasza planeta straciła aż ok. 35% swoich lasów. Połowę tego ludzie wycieli od 1900 r., żeby było miejsce dla pól i pastwisk oraz aby pozyskać drewno pod budowę dróg i domów. To było początkiem nieszczęścia – początkiem ocieplenia naszego klimatu, ponieważ ta działalność przyczyniła się do emisji do naszej atmosfery gazów cieplarnianych.

  Gazy cieplarniane (dwutlenek węgla CO₂, metan CH₄, podtlenek azotu N₂O i inne) przepuszczają większość promieniowania słonecznego, a pochłaniają odbijane przez ziemię promieniowanie podczerwone, co prowadzi do efektu cieplarnianego. Największe źródło emisji CO₂ to spalanie paliw kopalnianych w elektrowniach, przez samochody, autobusy, samoloty, produkcję towarów przemysłowych i wylesianie.

  Prowadzi to także do zanieczyszczenia powietrza różnymi substancjami niebezpiecznymi dla zdrowia np. pyłami zawieszonymi, których cząstki mają średnicę mniejszą niż 2,5 mikrometra (µm) – nazywane są pyłami PM2,5. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, tlenki azotu i siarki oraz metale ciężkie takie jak rtęć, kadm, ołów zanieczyszczając powietrze wywierają niekorzystny wpływ na zdrowie dziecka już w okresie płodowym (wady wrodzone, poronienia, obumieranie płodu, przedwczesny poród).

  U ludzi w wieku dorosłym –  powodują wzrost zachorowań na choroby układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, udary, zawały, zaburzenia rytmu serca), układu oddechowego (POChP, astma, infekcje, rak płuca) oraz zwiększają umieralność i skracają oczekiwaną długość życia. Mogą także prowadzić do niepłodności, powodować zaburzenia pamięci i uszkodzenia mózgu zwiększając ryzyko Alzheimera. Ocenia się, że zanieczyszczenia powietrza są przyczyną ok. 50 tys. przedwczesnych zgonów w naszym kraju.

  Jeśli chcemy być zdrowi to także dbajmy o nasze środowisko. Najwyższy czas, żeby było to elementem naszego zdrowego stylu życia.

• 

  

  6
  

  

  

  6 czerwca - imieniny obchodzą: Dominika, Norbert, Paulina

  Jak odchudzić swoje gotowanie?

  Często zastanawiamy się jak zredukować nadmierną masę ciała (nadwagę lub otyłość) lub utrzymać ją na prawidłowym poziomie – więc szukamy różnych sposobów na zredukowanie spożywanych kalorii. Jest to bowiem, poza zwiększeniem aktywności fizycznej, jeden z głównych filarów bilansu energetycznego naszego organizmu. Tak jak powiadał Onufry Zagłoba „sposobem mości Panowie”.

  Tym sposobem mogą być drobne korekty, które mogą dużo zdziałać. Jednym ze sposobów na zmniejszenie spożywanych kalorii jest odchudzenie swojego gotowania. Związane jest to z korektą przygotowywania potraw.

  Najzdrowsze jest gotowanie na wodzie, parze oraz duszenie i pieczenie z niewielkim dodatkiem tłuszczu lub bez jego użycia. Następnie grillowanie i smażenie bez tłuszczu. Opłaca się nie dodawać do potraw zasmażki oraz dużych ilości mąki, masła, margaryny czy majonezu. Żeby dania nam smakowały dodajmy do nich w zamian świeże i suszone zioła i przyprawy.

  Należy także dodać, że bardzo smacznym zamiennikiem chipsów z ziemniaków z dodatkiem soli i tłuszczu są chipsy zrobione z warzyw. Pysznym zamiennikiem gotowych chipsów są suszone lub pieczone plasterki jabłka, buraka czy marchewki.

  Nic, tylko wziąć kalkulator i obliczyć ile kalorii możemy w ten sposób odjąć od całkowitego dziennego spożycia – zobaczymy wtedy ile mogą zrobić małe kroki.

• 

  

  7
  

  

  

  7 czerwca - imieniny obchodzą: Anna, Hanna, Jarosław

  Kiedy trzeci migdał jest problemem?

  O czym trzeba wiedzieć, kiedy mamy małe dzieci i występują u nich objawy, które zaczynają zwracać naszą uwagę i nas niepokoić, tj. dziecko:

  – chodzi ciągle z otwartymi ustami;

  – ma często katar i zapchany nos;

  – gorzej słyszy, ogląda głośniej telewizję, nie reaguje na słowa rodziców;

  – ma kłopot ze zgryzem;

  – gorzej rozwija się szczęka;

  – zaczyna chrapać;

  – jest ciągle zmęczone w ciągu dnia (z powodu gorszej jakości snu);

  – ma problemy z nauką;

  – jest rozdrażnione, ma zaburzenia komunikacji z rówieśnikami;

  To wszystko może powodować przerośnięty trzeci migdał. W przypadku nawracających, ostrych zapaleń ucha środkowego łatwiej jest wpaść na przyczynę, którą jest właśnie przerośnięty trzeci migdał. Pamiętajmy, każde zapalenie ucha powinno być konsultowane przez laryngologa. Przerośnięty trzeci migdałek zaburza funkcjonowanie aparatu słuchowego doprowadzając do zbierania się w uchu płynu. Sam duży migdał nie jest od razu wskazaniem do jego usunięcia. Ale jeśli daje opisywane wyżej powikłania trzeba go usunąć. Jeśli tego nie zrobimy to dziecko może mieć problemy na całe życie np. perlakowe zapalenie ucha środkowego, problem z uczeniem się, koncentracją, zwiększone ryzyko rozwoju nadwagi i otyłości.

  Warto pamiętać, że przerośnięty trzeci migdał może być poważnym problemem zdrowotnym, dlatego jeśli obserwujemy powyższe objawy zdrowotne jak najszybciej zgłośmy się z dzieckiem do laryngologa, żeby nie dopuścić do przewlekłych, utrwalonych zaburzeń zdrowotnych.

• 

  

  8
  

  

  

  8 czerwca - imieniny obchodzą: Seweryn, Jadwiga, Maksym

  Jak namówić dzieci do jedzenia warzyw i owoców?

  Można powiedzieć, że warzywa i owoce otwierają drogę do zdrowia naszych dzieci. Są jednym z najważniejszych elementów ich żywienia, niezbędnym do prawidłowego rozwoju fizycznego i umysłowego.

  Różnorodne warzywa i owoce powinny znaleźć się we wszystkich posiłkach. Prosta zasada – co najmniej pół talerza (pół kanapki).

  Ich częste jedzenie zmniejsza ryzyko zachorowania na jedną z najczęstszych, groźnych chorób naszych czasów jaką jest otyłość.

  Po pierwsze, warto zabierać dzieci na zakupy, żeby wykształcić w nich nawyk wybierania warzyw i owoców (które najbardziej lubią) do koszyka zakupowego. To może być dla dziecka fajna zabawa. Można je także zaprosić do wspólnego gotowania, a już na pewno do wspólnego spożywania posiłków podczas, których zwłaszcza małe dzieci będą nas naśladowały (bo to bardzo lubią) i sięgały po przygotowane warzywa. Musimy im jednak dawać przykład! Dlatego często po nie sięgajmy, będzie to korzystne także dla naszego zdrowia. Żeby przekonać dziecko do warzyw, warto je też po prostu dodawać do posiłków, które lubi. Jeśli dziecko lubi frytki i chipsy, to w tej właśnie formie przyrządźmy je razem z marchewki, buraków, jarmużu i innych warzyw. Dziecko lubi kolory – wykorzystajmy to, żeby na talerzu było dużo warzyw i owoców o różnych barwach wtedy będzie chętnie po nie sięgać.

  Jeśli idziemy na spacer do parku czy lasu to bierzmy ze sobą kanapki i różne warzywa i owoce jak winogrona, pokrojone marchewki, jabłka, gruszki, a nie słodycze. Dzieci chętnie zjadają to co same przygotują – to ważny fakt, który powinniśmy wykorzystać pozwalając dziecku wybierać warzywa i owoce do miseczki, które później kładziemy na stole.

  Można także robić dzieciom bardzo smaczne koktajle, musy i kremy ze zmiksowanych warzyw i owoców. Pamiętajmy również o tym, że dziecko lubi i zjada z ochotą mniejsze (pokrojone) porcje warzyw i owoców. A z jeszcze większą ochotą je zje, gdy przygotujemy je w śmiesznych, ciekawych formach. Ponieważ dzieci lubią wierzyć w bajki i czarodziejskie moce, zachęćmy je do jedzenia warzyw i owoców poprzez nadawanie im wspólnie tajemniczych nazw.

  Warto tłumaczyć dzieciom w prosty sposób, co poszczególne warzywa i owoce mogą zrobić dobrego dla ich zdrowia, mięśni, wzroku, pamięci czy ochrony przed katarem.

  Na zakończenie, pokazujmy i uczmy dzieci fascynującego świata przyrody, pokazując im jak rosną, jak zmieniają kolory i jak pięknie wyglądają np. kwitnące sady owocowe.

  Czytaj więcej w Supermocni kontra złodzieje zdrowia

• 

  

  9
  

  

  

  9 czerwca - imieniny obchodzą: Anna, Felicjan, Pelagia

  Poznaj objawy depresji, żeby nie zwlekać z leczeniem

  Nieleczona depresja uszkadza trwale nasz mózg – bezpowrotnie giną neurony, a jej leczenie staje się coraz trudniejsze.

  Dlatego niezmiernie ważne jest zauważenie u siebie czy u bliskich jej pierwszych objawów. Tym bardziej, że na depresję choruje aż 1,5 mln Polaków. Liczba ta zwiększyła się m.in. z powodu pandemii SARS-CoV-2 (poczucie stałego zagrożenia, lockdowny), jak i samego przechorowania koronawirusa, który wywołuje zmiany biochemiczne i strukturalne w mózgu, prowadzące do rozwoju depresji.

  Po pierwsze, uważajmy na tzw. pogorszenie ogólnej kondycji psychofizycznej, uznawanej przez nas bardzo często za coś naturalnego, przejściowego, co samo przejdzie jeśli „pójdę na urlop”. Przedłużanie się gorszej kondycji psychicznej u nas lub najbliższych powinno nas zaniepokoić. Choroba bowiem rozwija się bardzo podstępnie, często wolno, objawiając się np.

  – odczuwaniem obojętności na różne sprawy,

  – utratą zainteresowania codziennymi sprawami,

  – trudnościami w realizacji podstawowych obowiązków w pracy i obowiązków rodzinnych,

  – gorszym skupieniem uwagi na wykonywanych czynnościach,

  – brakiem odczuwania przyjemności ze swoich stałych, dotychczas ulubionych zajęć,

  – narastaniem smutku i obniżeniem poczucia własnej wartości.

  W zaawansowanych okresach pojawiają się myśli samobójcze.

  Do powyższych objawów dołączają się lub mogą od samego początku dominować objawy psychosomatyczne tj.

  – trudności z zasypianiem,

  – bezsenność,

  – uczucie stałego zmęczenia,

  – bóle brzucha,

  – zaparcia,

  – bóle mięśni i stawów,

  – zmniejszenie łaknienia i chudnięcie.

  Nieleczona depresja może doprowadzić do nieszczęścia – samobójstwa, rozpadu relacji rodzinnych i zawodowych. Dlatego tak ważne jest jak najwcześniejsze rozpoznanie depresji i jej leczenie. Depresja może dotknąć osobę w każdym wieku, często w pełnym rozkwicie życia zawodowego i osobistego.

  Dąży się do tego, aby depresję potrafił rozpoznać lekarz każdej specjalności, ale przede wszystkim my sami powinniśmy mieć świadomość jakie objawy mogą wskazywać na tę chorobę i natychmiast udać się (lub nakłonić osobę bliską) do lekarza psychiatrii i rozpocząć leczenie. U większości osób dotkniętych depresją przynosi ono bardzo dobre wyniki. Najlepiej, gdy leczenie obejmuje nie tylko leczenie farmakologiczne, ale także psychoterapię – wtedy jest ono szczególnie skuteczne.

• 

  

  10
  

  

  

  10 czerwca - imieniny obchodzą: Bogumił, Bogumiła, Edgar

  Dlaczego trzeba leczyć ataki paniki i stany lękowe?

  Dramatyczne wydarzenia ostatnich lat związane z pandemią SARS-CoV-2 (strach przed zakażeniem i hospitalizacją swoją i najbliższych), napięta sytuacja międzynarodowa (wojny), pogarszająca się sytuacja ekonomiczna (hiperinflacja) oraz zagrożenia zdrowotne będące konsekwencją przechorowania zakażenia koronawirusem (powikłania sercowe, płucne, zatorowe i wiele innych) spowodowały nasilenie wielu zaburzeń psychosomatycznych u ludzi. Jednym z nich są zaburzenia lękowe oraz napady paniki.

  Uczucie lęku jest dość łatwo rozpoznać – albo boimy się czegoś, co trudno nam zidentyfikować albo lęk wywołany jest przez konkretny bodziec niezagrażający nam. A poza tym uczucie trwa długo nawet kilka lub kilkanaście godzin. Zaburzenia lękowe w sposób bezdyskusyjny obniżają jakość naszego życia, utrudniając relacje zawodowe i rodzinne. A nieleczone mogą przejść do bardziej zaawansowanej formy jaką są ataki lęku panicznego (lub krócej ataki paniki).

  Można powiedzieć, że spadają na nas jak „grom z jasnego nieba”. W pracy, w podróży, w czasie konferencji, w czasie snu, na zakupach. W ciągu kilku, kilkudziesięciu minut mamy poczucie olbrzymiego zagrożenia, nawet śmierci, albo wielkiej kompromitacji, że zrobiliśmy coś niewłaściwego. Objawy fizyczne przypominają walkę o życie – występuje kołatanie serca, wzrost ciśnienia, „zaciskanie” gardła, duszności, drżenie całego ciała, drętwienie kończyn, ból i zawroty głowy, a czasem nawet krótkotrwała utrata przytomności. Po jego zakończeniu pojawia się uczucie ogólnego rozbicia i wyczerpania.

  Jeśli występują u nas lub u najbliższych powyższe objawy, powinniśmy rozpocząć jak najszybciej ich leczenie, ponieważ nieleczone z biegiem czasu będą się nasilać, uniemożliwiając nam normalne funkcjonowanie i mogą prowadzić do rozwoju różnego rodzaju fobii (np. lęk przed wyjściem z domu, potrzeba ciągłego mycia rąk) oraz depresji. Dochodzi do porzucania pracy, przyjaciół, izolowania się od życia. Poza tym jeśli ich nie leczymy możemy przeoczyć groźną chorobę organiczną, która objawia się podobnie – lękiem i napadami paniki tj. zespół rakowiaka, guz nadnerczy, choroba niedokrwienna serca, zespół hiperwentylacji czy też objawy hipoglikemii!

  Nie zwlekajmy z rozpoczęciem terapii. Odpowiednia psychoterapia oraz różne rodzaje leków (np. selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny – SSRI czy benzodiazepiny) mogą wyeliminować lub istotnie zmniejszyć częstość występowania ataków paniki i stanów lekowych, a jeśli się zdarzą – zmniejszyć ich nasilenie.

• 

  

  11
  

  

  

  11 czerwca - imieniny obchodzą: Barnaba, Teodozja

  Kiedy zażywać melatoninę?

  Żeby zasnąć musimy przez 10–20 minut stopniowo tracić świadomość. W tym czasie zmniejsza się czynność serca i spowalnia się oddychanie. Po tym krótkim okresie wchodzimy dopiero w pierwszą fazę snu – zapadamy głębiej w sen, ale gdybyśmy byli obudzeni w tych pierwszych minutach – zaprzeczalibyśmy, że spaliśmy.

  W procesie zasypiania pomaga nam melatonina, która wydzielana jest w mózgu przez szyszynkę, gdy zaczyna się ściemniać. Hormon ten pomaga nam zasnąć i przez kilka godzin pomaga w tym, żeby sen był głęboki.

  Ten fizjologiczny, prosty mechanizm w istotny sposób odpowiedzialny za prawidłowy sen jest zakłócany we współczesnym świecie u wielu ludzi. Rytm okołodobowy jest poważnie zaburzony u osób pracujących w nocy (praca zmianowa), przebywających dużo czasu w pokojach z ograniczoną ilością światła, przesiadujących godzinami przed komputerem lub w czasie długich podróży lotniczych czy samochodowych w godzinach nocnych. Upośledza go także brak aktywności fizycznej oraz nieregularne jedzenie. Naturalny mechanizm zasypiania pogarsza się także z wiekiem. Okazuje się, że po 55 roku życia szyszynka wydziela coraz mniej melatoniny, ponieważ zanika i wapnieje.

  Wymienione sytuacje powodują krótki, złej jakości sen, albo nawet jego brak, co ma negatywne skutki dla organizmu. Jest to więc wskazaniem do stosowania melatoniny. Zanim jednak to zrobimy postarajmy się usunąć inne czynniki wpływające na zaburzenia rytmu okołodobowego. Będzie to zgodne ze zdrowym odżywianiem i stylem życia. A więc starajmy się regularnie spożywać posiłki, chodźmy w ciągu dnia na spacery, nie używajmy komputerów i smartfonów w godzinach wieczornych oraz starajmy się chodzić spać i budzić o tej samej porze.

  Jeżeli przekroczyliśmy 55 rok życia i mamy problem z zaśnięciem to zażywanie melatoniny zgodnie ze stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Badań nad Snem i Sekcją Biologiczną Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego jest jak najbardziej wskazane. Zalecaną dawką jest 2 mg melatoniny o wolnym uwalnianiu.

  Jeśli zaś zachodzą okoliczności, gdy chcemy przywrócić rytm okołodobowy, zakłócony czynnikami zewnętrznymi to stosujmy melatoninę o szybkim działaniu 5 mg. Po kilku tygodniach, gdy następuje poprawa zmniejszmy dawkę do maksymalnie 3 mg.

  Pamiętajmy o tym, że melatoninę zażywajmy 15 minut przed snem, czyli wtedy gdy chcemy się już położyć spać. Nie zapominajmy jednak o wcześniejszej konsultacji z lekarzem.

• 

  

  12
  

  

  

  12 czerwca - imieniny obchodzą: Janina, Mieczysław, Czesław

  Zredukuj sól – zmniejszysz ryzyko nadciśnienia

  Nigdy nie jest za dużo mówienia o soli! Ten cichy, podstępny zabójca na to zasługuje. Większość ludzi spożywa od 12 do 15 g soli dziennie tj. 2–3 razy więcej od górnej granicy. Według zaleceń WHO nie powinniśmy spożywać więcej niż 5 g dziennie tj. 1 płaskiej łyżeczki soli ze wszystkich źródeł. Gdy spożywamy jej za dużo to narażamy się na zachorowanie na nadciśnienie tętnicze, udar mózgu, zawał serca oraz na otyłość (nadmiar sodu zaburza metabolizm tkanki tłuszczowej).

  Wyniki badań nie pozostawiają wątpliwości. Zmniejszenie spożycia soli w populacji o 6 g dziennie powoduje zmniejszenie częstości występowania udarów mózgu o 24%, a zawałów serca o 18%. Co więcej u dzieci redukcja nadmiernego spożycia soli w ciągu dnia w diecie z 13 do 7 g spowodowała obniżenie ciśnienia skurczowego o 1,2 mmHg, a ciśnienia rozkurczowego o 1,3 mmHg.

  W Polsce badania przeprowadzone w Instytucie Żywności i Żywienia w Warszawie wykazały, że nawet stosunkowo niewielka redukcja soli w diecie Polek i Polaków z ok. 15 g w 1998 r. do ok. 12 g w 2012 r. spowodowała ok. 30% spadek umieralności z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego, będących powikłaniami nadciśnienia tętniczego.

  W jaki sposób nadmiar soli (konkretnie sodu) prowadzi do nadciśnienia?

  Po pierwsze, zwiększa pragnienie i powoduje wypijanie większej ilości wody, co obciąża serce, które wyrzuca do krwiobiegu większe ilości krwi (jest to tzw. wzrost objętości wyrzutowej serca).

  Po drugie, duża ilość sodu zwiększa wydzielanie hormonów Angiotensyny I i II, powodujących zwężanie naczyń tętniczych prowadząc do zmniejszenia ilości tlenu dostarczanego do narządów (np. mózgu, nerek). Poza tym w zwężonych naczyniach zwiększa się ciśnienie.

  Powszechny problem nadmiernej konsumpcji soli jest na tyle ważny dla zdrowia, że przekreślona solniczka znalazła się w Piramidzie Żywienia i Stylu Życia, a 8 zasada zdrowego odżywiania brzmi: „Nie dosalaj potraw, nie jedz słonych przekąsek i wybieraj produkty o małej zawartości soli. Używaj zamiast niej przypraw oraz ziół”. Koniecznie o niej pamiętajmy.

• 

  

  13
  

  

  

  13 czerwca - imieniny obchodzą: Antoni, Gracja, Grzegorz

  Które cukry są zdrowe?

  To pytanie zadają często dzieci, gdy rozmawiamy z nimi o zdrowym odżywianiu. Ale problem z cukrami mają także osoby dorosłe. Może nie musielibyśmy nad nim aż tak często się pochylać, gdyby nie ta straszna pandemia nadwagi i otyłości, która występuje już u większości ludzi na świecie.

  Do dorosłych dołączają dzieci, ponieważ narastanie u nich częstości występowania tego poważnego problemu zdrowotnego w zawrotnym tempie jest obserwowane od dziesięcioleci. Żeby nie było żadnych wątpliwości, cukry określane bardziej naukowo jako węglowodany stanowią główne źródło energii dla naszego organizmu i są niezbędne do jego funkcjonowania.

  Ważne jest nie tylko ile kalorii spożywamy, ale także z jakich rodzajów makroskładników one pochodzą. Jeśli chodzi o kalorie pochodzące z cukrów, to najlepsze i możemy powiedzieć najzdrowsze są cukry znajdujące się w warzywach, produktach pełnoziarnistych z pełnego przemiału (kasze, ryże, pieczywo, makaron) oraz w orzechach.

  Dlaczego są najzdrowsze? – Bo są to cukry złożone, niepowodujące gwałtownego wzrostu stężenia glukozy i insuliny we krwi, a wymienione produkty, które go zawierają mają także dużo innych cennych związków jak składniki mineralne – potas, magnez, wapń oraz witaminy antyoksydacyjne i z grupy B. Spożywanie cukrów złożonych sprzyja zdrowiu, bo zmniejszają one ryzyko otyłości i cukrzycy typu 2 oraz niektórych nowotworów. Cukry te powinny dominować w naszej diecie.

  Ale czy w takim razie owoce zawierające cukry proste (głównie fruktozę) są niezdrowe?

  Nie, ponieważ oprócz nich owoce zawierają wiele bardzo cennych dla zdrowia składników jak błonnik pokarmowy, składniki mineralne, witaminy i różne związki bioaktywne np. polifenole. Z powodu jednak zawartych w nich cukrów prostych powinno się je spożywać z umiarem, a zwłaszcza pamiętać o tym powinny osoby mające problemy z „nadmiarem” kilogramów.

  Dobrym sposobem jest jedzenie świeżego, smacznego owocu (lub owoców) na deser lub przekąskę, zamiast słodyczy czy ciastka.

  Bardzo duże spożywanie owoców może zwiększać ryzyko otyłości i cukrzycy typu 2, dlatego 3 zasada Piramidy Żywienia i Stylu Życia mówi wyraźnie: jedz różnorodne warzywa i owoce, jak najczęściej i w jak największej ilości, co najmniej 0,5 kg dziennie (najzdrowsze proporcje – ¾ warzywa, ¼ owoce).

• 

  

  14
  

  

  

  14 czerwca - imieniny obchodzą: Eliza, Rufin, Ryszard

  Światowy Dzień Krwiodawstwa – Chwała krwiodawcom – będą żyli dłużej

  Każdego roku 14 czerwca obchodzimy na całym świecie Światowy Dzień Krwiodawstwa. Jest to podziękowanie krwiodawcom za dar krwi – ich krwi, która ratuje życie każdego dnia milionom ludzi. Poza tym jest to sposób, żeby uświadomić społeczeństwu potrzebę zapewnienia wielu pacjentom możliwości leczenia krwią i preparatami krwiopochodnymi.

  Data 14 czerwca nie jest wybrana przypadkowo – jest to dzień urodzin Karla Landsteinera, austriackiego lekarza, patologa i immunologa, który w 1901 r. odkrył grupy krwi za co otrzymał w 1930 r. nagrodę Nobla.

  W życiu codziennym każdego szpitala potrzeba dostępu do krwi jest olbrzymia, bo wskazań do jej podania pacjentowi jest bardzo dużo. Bez niej niemożliwe byłoby leczenie wielu pacjentów  po urazach, wypadkach oraz w czasie różnych zabiegów i operacji. Dlatego we wszystkich państwach zorganizowane są służby krwi.

  Ale krwi nie da się kupić ani wyprodukować. Dlatego też ludzie dobrej woli – krwiodawcy są po prostu nieocenieni, są ratownikami życia. Ważne jest aby coraz więcej osób, które nie mają medycznych przeciwwskazań, oddawało regularnie krew, bo potrzeby są olbrzymie.

  Chwała za to krwiodawcom. Życzmy im zdrowia z nadzieją na spełnienie się u nich wniosków z badań naukowych, że ludzie, którzy niosą pomoc innym, poświęcają się dla nich mają więcej dobrych hormonów: endorfin, oksytocyny, a mniej hormonu stresu w organizmie, dlatego mają szansę na dłuższe i zdrowsze życie.

• 

  

  15
  

  

  

  15 czerwca - imieniny obchodzą: Jolanta, Wit, Adelajda

  Ile cukru dziennie możemy spożyć?

  W dobie pandemii otyłości i dramatycznego narastania nadwagi i otyłości u dzieci powraca często pytanie – ile cukru możemy spożyć? Bo przecież cukry są równie ważne dla naszego organizmu, jak tłuszcze i białko.

  W tym momencie uświadomić sobie musimy ważną rzecz, która była wyjaśniana w jednej z kartek kalendarza (13 czerwca), że potrzebujemy cukrów z grupy cukrów (węglowodanów) złożonych znajdujących się głównie w warzywach i produktach zbożowych pełnoziarnistych oraz cukrów prostych znajdujących się w owocach. Ich proces trawienia i wchłaniania nie zaburza mechanizmów fizjologicznych (nie prowadzi tak jak np. słodycze do gwałtownego wzrostu glukozy i insuliny we krwi, a później szybkiego ich spadku). A poza tym w wymienionych produktach znajduje się także wiele cennych dla zdrowia składników jak błonnik, składniki mineralne, witaminy i polifenole.

  Problemem współczesnego świata, który w dużej mierze doprowadził do pandemii otyłości, jest stale rosnące spożycie cukru dodanego. Cukier dodany i cukier znajdujący się w miodzie i sokach owocowych określamy jako cukier wolny. Pytanie ile dziennie cukru możemy spożyć, dotyczy właśnie głównie tego rodzaju cukru.

  Cukier dodany to określenie cukru rafinowanego (cukier biały) lub syropu dodawanego w czasie wytwarzania różnych produktów (np. słodyczy, sosów) oraz cukru używanego w kuchni (np. do słodzenia kawy, herbaty). Może być to cukier biały, ale także cukier brązowy, cukier trzcinowy, syrop glukozowo-fruktozowy, fruktoza, melasa.

  Według Światowej Organizacji Zdrowia cukry wolne nie powinny dostarczać więcej niż 10% energii (kalorii) w codziennej diecie – dotyczy to zarówno dzieci jak i dorosłych. Oznacza to, że jeśli spożywamy dziennie 2000 kcal, to kalorie pochodzące z cukrów wolnych nie powinny przekraczać 50 gramów tj. w przybliżeniu 10 płaskich łyżeczek. Natomiast w przypadku 5-letniego dziecka spożywającego 1400 kcal będzie to w przybliżeniu 7 płaskich łyżeczek (ok. 35 g cukru).

  Należy jednak podkreślić, że większość ekspertów jest zgodna, że ograniczenie spożycia cukru wolnego powinny być jeszcze większe, a mianowicie wynosić poniżej 5% dziennej energii. Wynosiłoby to w konkrecie powyższego wyliczenia dla osób dorosłych 25 g cukru (5 płaskich łyżeczek), a dla 5-letniego dziecka 17,5 g tj. 3,5 płaskich łyżeczek dziennie.

  Aby osiągnąć ten ważny dla zdrowia cel przede wszystkim nie dodawajmy cukru do herbaty, płynów, soków albo przynajmniej spróbujmy tą dodawaną ilość ograniczyć. Bardzo cenne jest czytanie etykiet na opakowaniach, na których podane są m.in. ilości wszystkich cukrów prostych znajdujących się w produktach, czyli łącznie tych zawartych w surowcach użytych do produkcji oraz tych dodanych w trakcie produkcji. Po prostu zawsze wybierajmy te o mniejszej zawartości cukrów. 

• 

  

  16
  

  

  

  16 czerwca - imieniny obchodzą: Alina, Aneta, Justyna

  Czy może zabraknąć sodu w organizmie?

  Najpierw pytanie – „na pytanie”: Dlaczego dużo ludzi zadaje to pytanie, czy może zabraknąć sodu w organizmie? W dużej mierze wynika to z umieszczenia w 2016 r. w Piramidzie i 10 zasadach zdrowego żywienia przekazu, żebyśmy zdecydowanie ograniczali spożycie soli (NaCl), czyli notabene sodu (Na) w naszej diecie.

  Wykazano bowiem w wielu badaniach, że większość ludzi spożywa 12–15 g soli dziennie, to jest 2–3 razy więcej niż zalecana maksymalna ilość 5 g soli, czyli 2000 mg sodu dziennie (1 płaska łyżeczka ze wszystkich źródeł).

  Powyżej tej ilości zwiększa się istotnie ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego, raka żołądka, osteoporozy, a nawet otyłości (u dzieci i dorosłych). Oceniono nawet, że aż za około połowę przypadków nadciśnienia i zawałów serca odpowiedzialne jest nadmierne spożycie soli u ludzi.

  Ku zaskoczeniu wielu ludzi, zjawisko nadmiernego spożycia soli nie wynika głównie z tego, że dosalamy potrawy w czasie gotowania i dosalamy posiłki na stole. To jest oczywiście też dużo, ale spożywana sól pochodzi przede wszystkim z produktów spożywczych. Znajduje się ona praktycznie wszędzie: w chlebach, makaronach, serach, sosach, oczywiście w słonych przekąskach i wielu innych produktach. Można powiedzieć jest „wszędobylska”. Tymczasem nasi prapraprzodkowie spożywali sód głównie jedząc warzywa. A więc łatwo ocenić, że spożywali go od 20 do 30 razy mniej niż obecnie spożywają go ludzie!

  Chociaż minimalna ilość spożycia sodu nie została wyraźnie ustalona to eksperci szacują, że wynosi ona 200–500 mg dziennie (odpowiada to spożyciu 0,5 do 1,25 g soli dziennie). Dlatego też jeśli obniżymy spożycie soli (czyli sodu) np. z 12 do zalecanych 5 g dziennie (to jest 2000 mg sodu dziennie) to na pewno zaspokoimy potrzeby fizjologiczne naszego organizmu.

  Należy podkreślić, że tylko w bardzo rzadkich przypadkach np. niedożywienia i odwodnienia u osób starszych, w niektórych chorobach nerek, biegunkach, przy bardzo dużych, długotrwałych wysiłkach fizycznych czy też przy stosowaniu leków moczopędnych (tiazydów) może dojść do niedoboru sodu w organizmie i zmniejszenia jego stężenia w surowicy krwi (tj. <135 mmol/L). Wówczas zalecenia co do spożycia soli (sodu) powinny być indywidualnie ustalone z lekarzem w oparciu o wyniki badań.

• 

  

  17
  

  

  

  17 czerwca - imieniny obchodzą: Adolf, Laura, Adrianna

  Co to są puste kalorie?

  Zacznijmy od tego, że to określenie – wyodrębnienie rodzaju kalorii nazwanych pustymi – powstało dla potrzeb działań edukacyjnych (mających na celu przeciwstawianie się pandemii nadwagi i otyłości) oraz by ułatwić pacjentom z nadmierną masą ciała lepsze zrozumienie zalecanej diety i ułatwić im dokonywanie zdrowych wyborów i spożywanie zdrowych posiłków.

  Zasadniczo, puste kalorie dotyczą sytuacji, w której spożywamy produkty niemające w ogóle albo niemające większej wartości odżywczej, a dostarczające dużo kalorii i co najważniejsze wcale niezaspokajające łaknienia.

  A więc kalorie pochodzące z tych produktów nazwano pustymi. Nie dają nam one nic poza kaloriami (energią) i co więcej „nakręcają” łaknienie, bo w krótkim czasie po ich spożyciu chce nam się znowu jeść albo nawet czujemy głód. Do tych produktów należą cukier, słodycze, chipsy oraz wiele produktów zawierających duże ilości tłuszczów zwierzęcych.

  Wprowadzono nawet termin gęstości energetycznej diety (GED). Oznacza on ilość energii dostarczonej do naszego organizmu w wyniku spożycia jednostki wagowej lub objętości żywności. Największy wpływ na niego ma zawartość tłuszczu (zwiększa GED) i wody (zmniejsza GED).

  Wykazano, że po spożyciu posiłków o niskiej gęstości energetycznej (zawierające dużo warzyw i produktów zbożowych pełnoziarnistych) uczucie sytości następuje szybciej niż po posiłkach o wysokiej wartości energetycznej (z dużą ilością tłuszczów).

  Nic więc dziwnego, że wykazano w badaniach, że u osób z nadmierną masą ciała będących na diecie z niższą gęstością energetyczną stwierdzono trzykrotnie większą redukcję masy ciała niż u osób będących na diecie z dużą gęstością energetyczną – pomimo tego, że zawartość tłuszczu w obu dietach była taka sama, ale u osób, które szybciej chudły dieta zawierała dodatkowo błonnik (zmniejszający jej gęstość energetyczną).

  A więc uważajmy na puste kalorie – nie ma ich w Piramidzie Żywienia i Stylu Życia.

  Zobacz także: Otyłość – zapobieganie i leczenie, Porady lekarzy i dietetyków, Jarosz M., Dzieniszewski J. (red.), PZWL, Warszawa, 2019

• 

  

  18
  

  

  

  18 czerwca - imieniny obchodzą: Elżbieta, Leonia, Marek

  Najważniejsze zalecenia żywieniowe dla dzieci z nadwagą i otyłością

  Otyłość jest wielkim cierpieniem ludzi – psychicznym i fizycznym. Może być przyczyną depresji jak i prawie wszystkich ważniejszych chorób, to jest chorób układu sercowo-naczyniowego, cukrzycy typu 2, wielu nowotworów złośliwych, bezdechu nocnego i … lista jest bardzo długa!

  Powinniśmy zrobić wszystko co tylko jest możliwe, żeby nasze dzieci nie zachorowały na tę chorobę, bo inaczej większość z nich będzie skazana na zmaganie się z tym problemem przez całe życie. Dlatego jeśli stwierdzimy, że mają one problem z nadmiarem kilogramów to natychmiast działajmy!

  Jedną z ważnych rzeczy, które powinniśmy zrobić to przyjrzeć się dokładnie temu jak wygląda żywienie naszych dzieci. Ku zaskoczeniu wielu rodziców, wprowadzenie zaleceń żywieniowych u dzieci z nadwagą i otyłością należy rozpocząć i najlepiej robić to równocześnie ze zmianami innych nieprawidłowych elementów stylu życia będących bardzo często podstawowym źródłem tego problemu.

  Sama poprawa nawyków żywieniowych może być po prostu bardzo trudna albo nie doprowadzi do zadowalających efektów, jeśli dziecko nie będzie miało odpowiedniego wydatku energetycznego (co najmniej godzinna aktywność fizycznie dziennie), nie będzie się wysypiało, nie ograniczy kontaktu z urządzeniami elektronicznymi (komputer, komórka) do 2 godzin dziennie i jeśli nie poświęcimy mu odpowiedniej uwagi i czasu oraz nie pomożemy w rozwiązaniu różnych przewlekłych sytuacji stresowych np. w szkole.

  Rozpoczynając zmiany w żywieniu dziecka z nadwagą i otyłością zacznijmy od tego, że powinniśmy współdziałać z dzieckiem w zmianie diety. Po pierwsze, włączmy dzieci do wspólnego robienia zakupów, uczmy je wybierania produktów i jeśli jest to możliwe – czytania etykiet. Następnie razem układajmy jadłospis dietetyczny. Przy układaniu jadłospisu najlepiej poprosić o pomoc dietetyka, ponieważ zapotrzebowanie kaloryczne dzieci jest różne w zależności od wieku, płci, aktywności fizycznej.

  Co może nam pomóc w realizacji zaleceń dietetycznych u dziecka?

  1. W czasie zakupów pomóżmy dziecku w zaprzyjaźnieniu się z warzywami i owocami – pozwalajmy wybierać dziecku warzywa i owoce o różnych kolorach – najlepiej gdy samo wkłada je do koszyka.
  2. Rozmawiajmy z dzieckiem na temat różnych warzyw i owoców i wyjaśniajmy dlaczego są zdrowe. Warzywa są podstawą bardzo smacznych dań odchudzających. Pomogą w przygotowaniu nie tylko niskokalorycznego śniadania i obiadu, ale także z łatwością można z nich przyrządzić niskokaloryczne kolacje. Pamiętajmy więc, żeby na liście zakupów znajdowało się wiele różnokolorowych warzyw.
  3. Dieta dziecka z nadwagą powinna zawierać owoce, ale w mniejszych ilościach niż warzywa.
  4. Odpowiednio przygotowane owoce mogą być bardzo dobrą formą deseru i przekąsek – w ten sposób zastąpią słodycze i chipsy.
  5. Produkty zbożowe, najlepiej pełnoziarniste powinny być obecne w każdym posiłku w niezbyt dużej ilości – najlepiej uzgodnić to z dietetykiem. Zachęcajmy dzieci do przygotowywania różnych mieszanek płatków zbożowych np. jęczmiennych, owsianych, gryczanych (ale bez dodatku cukru) z ulubionym napojem mlecznym.
  6. Uczmy dzieci nawyku picia jogurtu, kefiru, maślanki naturalnej o mniejszej zawartości tłuszczu.
  7. Wybierajmy do posiłku chude mięso. Przygotowując posiłek unikajmy smażenia. Najzdrowsze sią dania duszone, pieczone i gotowane. Co najmniej 2 razy w tygodniu spożywajmy ryby.
  8. W posiłkach dla dzieci unikajmy tłuszczów zwierzęcych. Zamiast nich stosujmy do przygotowania surówek i sałatek oleje i oliwę z oliwek, a do obróbki termicznej olej rzepakowy i oliwę. Dobrym sposobem na smarowanie pieczywa jest stosowanie różnych past np. z warzyw czy z białego sera z dodatkiem ziół.
  9. Nie traktujmy słodyczy jako nagrody za dobre zachowanie. Starajmy się je zastąpić np. naturalnym jogurtem z truskawkami, morelami i innymi owocami.
  10. Uważajmy na sól – używajmy jej jak najmniej. Zastępujmy ją ziołami i przyprawami (sól jest czynnikiem ryzyka otyłości!).
  11. Uczmy dzieci na własnym przykładzie picia wody, zamiast słodkich i gazowanych napojów.
  12. Unikajmy jedzenia fast foodów.
  13. Powinniśmy jak najczęściej spożywać posiłki razem i dawać dobry przykład

  Na koniec bardzo ważna uwaga. W wypadku braku efektów naszego działania konsultacja lekarska jest konieczna. Z nadwagą i otyłością nie można czekać. Jak najszybciej trzeba ją leczyć!

• 

  19
• 

  20
• 

  21
• 

  22
• 

  23
• 

  24
• 

  25
• 

  26
• 

  27
• 

  28
• 

  29
• 

  30
• 

• Styczeń
• Luty
• Marzec
• Kwiecień
• Maj
• Czerwiec
• Lipiec
• Sierpień
• Wrzesień
• Październik
• Listopad
• Grudzień